zdch.grkatpo.sk - Záchrana drevených chrámov na medzinárodnej drevenej ceste
http://www.zdch.grkatpo.sk/?hunkovce&id=&lng=pl
Mapa witrynyStrana glówna > Lokalizacja projektu > Hunkovce
  Slovenčina   Polski

Hunkovce

Drewniana greckokatolicka cerkiew Opieki Bogarodzicy, 18. stor., NKP

Hunkovce

Drewniana greckokatolicka cerkiew Opieki Bogarodzicy w Hunkowcach znajduje się w centrum miejscowości, na maleńkim wzgórzu, na cmentarzu, otoczonym drzewami. Kościół Greckokatolicki, ściślej Kościół katolicki obrządku bizantyjsko-słowackiego, należy do tradycji cyrylo-metodiańskiej i uważany jest za bezpośredniego spadkobiercę tej tradycji.

 

W środkowej i wschodniej części Karpat powstały pojedyńcze drewniane świątynie, które są specyficznym przykładem sakralnych obiektów wschodniego chrześcijaństwa. Świątynie te są z jednej strony odbiciem prostoty i ubóstwa mieszkańców tego rejonu, i równocześnie pokazują ich wielką ufność i nadzieję, którą człowiek pokłada w swym Bogu. To potwierdzają słowa psalmisty: „Zaiste jeden dzień w przybytkach Twoich lepszy jest niż innych tysiące; wolę stać w progu domu mojego Boga, niż mieszkać w namiotach grzeszników. Bo Pan Bóg jest słońcem i tarczą: Pan hojnie darzy łaską i chwałą, nie odmawia dobrodziejstw postępującym nienagannie. Panie Zastępów, szczęśliwy człowiek, który ufa Tobie! (Ps 84, 11- 13)

Według dotychczasowych badań drewniana cerkiew w Hunkovcach pochodzi z końca XVIII wieku. Świątynia jest tradycyjnie rozdzielona na trzy części.

Przedsionek, ludowo nazywany babiniec, znajduje się pod główną wieżą. Pierwotnie chodziło o miejsce przeznaczone dla katechumenów, to znaczy dla tych, którzy przygotowywali się do chrztu lub dla pokutników.

Kolejna część świątyni, nawa, powiązana z przedsionkiem. W niej gromadzą się wierzący na obrzędach. Z symbolicznego punktu widzenia przedstawiają Kościół pielgrzymujący, to znaczy Kościół żyjący na ziemi.

Trzecią i najgłówniejszą częścią świątyni jest prezbiterium. Symbolizuje ono królestwo niebieskie, to znaczy Kościół uwielbiony. Prezbiterium jest oddzielone od nawy wysoką ścianą obrazów, która nazywa się ikonostas. W naszej świątyni ikonostasu brakuje. Tradycyjnie są na nim zobrażone ikony Chrystusa, Bogurodzicy i świętych, którzy mają nam wierzącym zgromadzonym w nawie świątyni pomóc swym przykładem przejść do radości życia wiecznego, którą symbolizuje prezbiterium.

Świątynia jest trójdzielna, trójrozmiarowa i trójwieżowa. Jest zbudowana na niskiej kamiennej podmurówce. Budowa jest konstrukcji zrębowej. Korpus świątyni jest pionowo obłożony deskami i pasami. Wieża, która wznosi się z wieszarowego dachu, zwęża się ku górze, ma konstrukcję kołumnową. W części górnej jest rozszerzona, czym jest naznaczona komnata. W wieży już się nie znajdują dzwony. Na wieży jest niski, piramidalny dach. Nad nim znajduje się makówka, zaślepiona latarenka, daszek i mniejsza cebulka. Na wierzchu jest dwuramienny zdobiony krzyż z lunetką.

Nawa ma pod gzymsem na południowej stronie dwa okna. Dach nawy jest spadzisty i rozdzielony na dwie części. Dach świątyni jest piramidalny. Wierzchołek nad dachami nawy i świątyni jest identyczny z główną wieżą. Cała świątynia jest pokryta łupkowym gontem.

Centrum świątyni – ikonostas, ołtarz oraz innych elementów pierwotnego wystroju brakuje w świątyni. Po remoncie w 1922 r. cerkiew w 1938 r miała być sprzedana i przewieziona do Ústi nad Orlicí. Pieniądze otrzymane ze sprzedaży miały być przeznaczone na budowę nowej świątyni. Podczas frontowych bitew jesienią 1944 r. świątynia została poważnie uszkodzona i później w roku 1947 wyremontowana.

W 1957 r. było w hunkowskiej świątyni jeszcze kilka ikon z połowy 18 wieku (św. Archanioł Michał, Błogosławiący Chrystus, Pokrow – Opieka Przeczystej Bogarodzicy) los których jest nie znany. Ikona – Spas nerukotvornyj, dzieło Jakuba Zesi z 1671 r. znaduje się w zbiorach Muzeu Szariskiego w Bardejowie.

W ikonopisarskich zbiorach Muzeum Szariszskiego w Bardiejowie znajdują się inne ikony z Hunkowiec: św. Jerzy i Teodor z lat 1670 – 1700, św. Jerzy ze smokiem z 17 wieku, św. Teodor Stratylata z lat 1630 – 1650, Bogurodzica około 1780 – 1800. wszystkie te ikony otrzymało Muzeum jeszcze w 1906 r.

W 2010 r. w świątyni został zmieniony gontowy dach w ramach projektu ochrony drewnianych świątyń na międzynarodowym szlaku.

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego
w ramach Programu Współpracy Transgranicznej Rzeczpospolita Polska-Republika Słowacka 2007-2013.
Copyright © 2010-2011 Greckokatolickie arcybiskupstwo Prešov