zdch.grkatpo.sk - Záchrana drevených chrámov na medzinárodnej drevenej ceste
http://www.zdch.grkatpo.sk/?przyslop&id=&lng=pl
Mapa witrynyStrana glówna > Lokalizacja projektu > Przysłop
  Slovenčina   Polski

Przysłop

Cerkiew greckokatolicka pw. św. Michała Archanioła w Przysłopiu

Przysłop

Świątynia zbudowana została w 1756 r. W następnym wieku, ok. 1880 r. uległa znacznej przebudowie - połączenie nawy z babińcem, przeróbki dachów oraz wieży. W wieku XX cerkiew była kilkakrotnie odnawiana, najpoważniejszy, społeczny remont wykonany staraniem turystów przeprowadzono w latach 1980-1981. Po II wojnie światowej cerkiew służyła parafii rzymskokatolickiej w Uściu Gorlickim, w 1. 80.-tych XX w. powróciła do grekokatolików.

Cerkiew składa się z nawy (połączonej z babińcem), węższego od niej prezbiterium oraz niskiej, kwadratowej wieży nadbudowanej nad dawnym babińcem, wtopionej w połać dachu. Ściany nawy i prezbiterium pobite są gontem. Na kalenicach obydwu części świątyni wznoszą się wieżyczki zwieńczone pozornymi latarniami. Podobny hełm wieńczy wieżę. Dachy oraz wieżyczki pokryte są blachą.

Wnętrze cerkwi nakrywają płaskie stropy. Pokryte są one, podobnie jak ściany, polichromią ornamentalną i figuralną wykonaną w 1929 r. Szczególnie pięknie prezentują się duże przedstawienia św. Michała Archanioła i Trójcy Świętej na stropie. Głównym elementem wyposażenia cerkwi jest pochodzący z XVIII w. ikonostas, częściowo odnowiony. Na nim umieszczono przedstawienie Deesis (gr. modlitwa), obrazujące tronującego Chrystusa, do którego z modlitwą wstawienniczą za lud boży zwracają się apostołowie. Na środku powstałej przegrody znajdują się główne, dwuskrzydłowe drzwi, zwane ,,carskimi wrotami” lub też ,,wrotami Raju”, przez które przechodzi wyłącznie kapłan sprawujący liturgię bądz inne nabożeństwo. Z boku jednoskrzydłowe drzwi, zwane ,,diakońskimi”. Jak wskazuje nazwa były przeznaczone dla diakona wchodzącego do prezbiterium. W konsekwencji orientacji (budowaniu na wschód) Cerkiw otrzymały nazwe północnych i południowych. Najniższy rząd ikon, znajdujący się na wysokości drzwi to ikony namistne (ukr.). Są to cztery ikony – pierwsza na lewo od carskich wrót to ikona Bogurodzicy z Dzieciątkiem, na prawo – ikona Chrystusa. Druga po lewej stronie to ikona świętego Mikołaja a druga po prawej stronie to ikona świętego Michała Archanioła patrona świątyni. Takie ułożenie ikon jest kanonem, według którego buduje się ten najniszszy rząd. Bezpośrednio nad nim znajduje się rząd zawierająsy ikony ważniejszych świąt w kalendarzu liturgicznym grekokatolików. Każda z ikon zawiera opis święta cyrylicą stylizowaną na kształt czcionek greckich. Warto także zwrócić uwagę na wyjątkowe zestawienie kolorystyczne stałych elementów konstrukcyjnych ikonostasu. Taka gra barw pomaga nam skupić się na treści ikon. Na północnej ścianie nawy wisi ikona Matki Boskiej z Dzieciątkiem z XVIII w, na ścianie południowej zaś obraz przedstawiający św. Łukasza Ewangelistę. W nawie znajduje się również pięknie zdobiony wiciami roślinnymi późnobarokowy ołtarz boczny z ikoną św. Mikołaja. Zdobienia ścian zawierają w sobie jeszcze jedną pamiątkę. Otóż po obu stronach umieszczono informację o ofiarodawcach, pochodzących spośród emigracji łemkowskiej z Ameryki i wykonawcach remontu Cerkwi. Dziś stanowią dla nas także źródło informacji o tempie inflacji i zmianach gospodarczych. W prezbiterium ołtarz główny z XIX w. Cerkiew otoczona drewnianym ogrodzeniem, które poprzez swoją budowę optycznie powiększa wrażenie tak małej bryły. Na teren posesji wchodzimy, obok cmentarza przycerkiewnego, poprzez malutką wieżę bramą zdobioną gontem i uwieńczoną małą kopułką.

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego
w ramach Programu Współpracy Transgranicznej Rzeczpospolita Polska-Republika Słowacka 2007-2013.
Copyright © 2010-2011 Greckokatolickie arcybiskupstwo Prešov